آیسک

سایت ayask.com در جهت ارتباط بیشتر همشهریان آیسکی راه اندازی شده است.
تاریخ : 1 98 بهمن 16:27

همه زمان ها بر اساس UTC + 3:30 ساعت [ DST ] تنظیم شده اند




ارسال موضوع جدید پاسخ به موضوع
 صفحه 1 از 1  [ 5 پست ] 
نویسنده پیغام
آفلاین
مدیر کل
آواتار کاربر
تاریخ عضویت: 4 90 اسفند 20:56
پست: 494
سن: 34
محل اقامت: بندرعباس
نام و نام خانوادگی: ابوالفضل عربی
جنسیت: مرد

با عرض سلام.
در این بخش سعی داریم تا محصول هایی رو که توسط کشاورزان آیسکی ، کاشت ، داشت و برداشت میشه رو نام ببریم .

1.گندم
2.جو
3.زیره
4.پنبه
5.زعفران
6.انار
7.پسته
8.زردآلو
9.هلو
10.آلوچه
11.سیب کلوخی
12.خربزه
13.هندوانه
14.ذرت
15.تخمه ی آفتابگردان
16.چقندر
17.شلغم
19.زردک
20.سبزیجات (تره ، ریحان ، شوید ، تربچه و ...)
21.محصولات گلخانه (همچون خیار و ... )
22.سنجد
23.عناب
24.کلزا
25.زرشک
26.یونجه
27.پیاز
28.سیر
29.سارگم
30.
و ...
بقیه رو که جا افتاده دوستان زحمتش رو بکشند ، ضمنا اگه کاربران از زمان کاشت و برداشت این محصولات اطلاعاتی دارند ، لطف کنند و  در اختیار دوستان بگذارند...

_________________
تصویر
آسمان آبی همیشه صاف کوچک
منتظر حضور همشهریان آیسکی هستیم...


بالا
 پروفایل  
 
آفلاین
ناظم انجمن
آواتار کاربر
تاریخ عضویت: 11 90 اسفند 12:49
پست: 583
محل اقامت: ayask
نام و نام خانوادگی: ali

5-(زعفران)

به نام خالق زعفران

كرامت گلهاي معجزه آساي زعفران نشاني از لطف پروردگار است، چرا كه در پس عطر سحر انگيز،طعم دل انگيز و رنگ چشم نواز آن دنيايي از تأثيرات و خواص دارويي و غذايي پنهان است كه زعفران را مورد توجه جهانيان قرار مي دهد. ولي متأسفانه اين طلاي سرخ و اكسير جواني و سلامتي و شادابي در خاستگاه خود ايران ( با توليد بيش از 92% در جهان ) آنقدر دست خوش بي توجهي هاي مكرر بوده و هست كه ما را بر آن داشت تا در حد توانايي و امكانات خود در قالب شركت تعاوني توليد و بسته بندي نگين زعفران خراسان در جهت ارتقاء جايگاه اين محصول ارزشمند ملي و نيز معرفي منطقه بردسكن بعنوان يك ناحيه توليدكننده مهم زعفران مرغوب در سطح كشور گامي مؤثر و اثربخش برداريم. زعفران كاران عزيز با توجه به ظهور توليدكنندگان جديد مثل افغانستان ، پاكستان و چين بهتر آن است كه ما دست به دست هم دهيم تا محصولي مرغوب و با كيفيت را جهت حفظ بازارهاي جهاني و جلب رضايت مشتريان توليد نماييم. مبدا اولیه زعفران دامنه کوه های الوند و زاگرس در سرزمین ماد باستان بوده و کشت زعفران نیز برای نخستین بار در همان نواحی عملی شده است .



زراعت زعفران


1- آب و هواي مناسب براي پرورش زعفران

زعفران گياهي نيمه گرمسيري است و در نقاطي كه داري زمستانهاي ملايم و تابستان هاي گرم و خشك باشد به خوبي مي رويد.

2- خاك مناسب براي پرورش زعفران

از آنجائيكه پياز زعفران مدت نسبتاً زيادي ( 7 – 5 سال) در زمين مي ماند خاك زمين بايد سبك يا تركيبي از شن و خاك رس باشد. زعفران در زمين هايي كه داراي سنگ ریزه و درصد بالایی از شن با علف هاي هرز يا مواد عالي پوسيده نشده ( كودحيواني تازه ) باشد محصول خوبي نمي دهد.

3- انتخاب پياز و زمان كشت زعفران

براي احداث مزارع جديد ، پس از بيرون آوردن پياز از زمين پيازهاي درشت (بالای 8 گرم) و يك دست را جهت كشت انتخاب مي كنيم. و به صورت دانه تسبیحی کاشته شود بطوری که فاصله پیاز روی ردیف 10-7 سانتیمتر و عمق کاشت 25-20 سانتیمتر و فاصله ردیف ها 20 سانتیمتر باشد

بهتر است پياز ها پس از بيرون آوردن از زمين بلافاصله كاشته شوند تا پيازها ضمن ادامه استراحت در زمين جديد مستقر شوند. از بيرون آوردن پيازها در اواخر مرداد به بعد بايد خودداري كرد چون در اين موقع بعضي از پيازها ممكن است براي ريشه دادن و جوانه زدن آماده باشند. به همين دليل بايد فاصله بيرون آوردن پيازها تا كاشت كم باشد. بهترین مرحله در آوردن پیاز زعفران از زمین حدود نیمه اردیبهشت تا نیمه تیرماه به مدت 60 روز می باشد که پیاز در مرحله خواب کامل است .

4- آبياري

زعفران به پنج آب اصلي و حساس نياز مبرم دارد : 1- آب اول بسار آب(گلاب) 2- زاچ آب 3- اوایل اسفند 4- اواخر اسفند 5 - زردآب

در نقاط مختلف خراسان بسته به وضعيت آب و هواي منطقه از اواسط مهرماه تا نيمه اول آبان ماه آبياري زعفران شروع مي شود. ضمناً آبیاری تکمیلی زمستان در فواصل بین زاچ آب و زردآب در صورت عدم بارندگی مناسب ضروری است . شایان ذکر است بعد از اتمام گل دهی در اولین فرصت زاچ آب داده شود .

با توجه به اينكه گل دادن زعفران تا حدودي تابع آب اوليه مي باشد لذا براي اينكه برداشت زعفران مواجه با اشكال نشود آب اول را در بين قطعات با فاصله چند روز تقسيم مي كنند تا بدين وسيله دوران اوج گل دهي قطعات با يكديگر هم زمان نباشد. در صورتي كه زمستان كم بارشي داشته باشيم آب تابستانه براي مزارع زعفران فقط از اول مردادماه ( برج 5 ) تا بيست مردادماه ( 20/5 ) توصيه مي شود توجه داشته باشيد كه در زمينه هاي شني هر ساله و زمينهاي رسي هر دو سال يكبار آبياري تابستانه انجام شود . ( در صورت وجود آب )

5- سله شكني

همانطور كه اشاره شد بعد از آبياري اول به محض گاورو شدن زمين سطح مزرعه بايد سله شكني شود به نحوي كه پيازها صدمه نبينند.

سله شكني باعث مي شود كه گلها به آساني از خاك بيرون آمده و كود حيواني پوسیده با خاك مخلوط گردد.

6- وجين و دفع علفهاي هرز

علف هاي هرز سبب كاهش محصول مي شود علاوه بر اين ممكن است در مراحل كاشت و برداشت زعفران مزاحمت هايي ايجاد و ميزبان تعدادي از بيماريها و حشرات و به خصوص نماتد باشند.

بطور معمول اولين وجين علف هاي هرز مزرعه زعفران بعد از برداشت گلها و دومين آن در صورت لزوم بلافاصله در زمانیکه 80 درصد علفهای هرز سبز شده اند انجام مي شود .

در مورد مبارزه شيميايي با علف هاي مزرعه بايد توجه كرد كه چون اثر اين علف كش ها بر روي گياه آزمايش نشده لذا بايد حتي الامكان به هنگام رشد بوته هاي زعفران از مصرف علف كش هاي شيميائي خودداري شود.



ميزان مصرف كودهاي شيميايي و حيواني

* کوددهی

قبل از کاشت 40-60 تن کود دامی پوسیده + 200 کیلو کود فسفات و پتاس در صورت توصیه آزمایشگاه ، در سالهای بعد کود دامی پوسیده 15 تن + 100 کیلو اوره بعد از گل (زاچ آب) كه به زمين داده مي شود. مصرف كود فسفره و پتاسه در سالهاي بعدي صورت نمي گيرد. بهتر است قبل از کاشت نمونه خاک تهیه و به آزمایشگاه ارسال شود و میزان کود دهی بر اساس نتایج آنالیز خاک صورت گیرد .

در سال دوم و سالهاي بعد هر سال در اواسط شهریورماه حدود 15 تن كود حيواني كاملاً پوسيده در زمين پخش مي شود و حدود 100 كيلوگرم نيز كود ازته بعد از برداشت گل در آب دوم ( زاچ آب ) به زمين داده مي شود پس از اولين آبياري بعد از 5-4 روز كه زمين گاورو شد يك شخم سطحي به عمق 5تا 10 سانتي متر به منظور سله شكني و نرم شدن خاك و همچنين اختلاط كود با خاك انجام گيرد كه اين عمليات موجبات تسريع در رشد و ميزان گل دهي زعفران را فراهم مي كند. دقت شود نیاز به کود پتاسه در گیاهان غده ای و پیازی از سایر گیاهان بیشتر است .

* محلول پاشی

محلول پاشی مزارع زعفران در دو نوبت در اواسط بهمن ماه و اسفند ماه زمانیکه دمای هوا حدود 15 درجه سانتیگراد باشد ( یک روز آفتابی نسبتاً گرم ) و با اطمینان از عدم بارندگی تا 8 ساعت آینده و عدم یخ زدگی در شب ، می توان نسبت به محلول پاشی مزارع زعفران اقدام نمود . محلول مورد استفاده ، کود اوره به نسبت 7 در هزار در یک هکتار یا کودهای تقویتی دیگر موجود در بازار و مناسب برای زعفران طبق توصیه کارشناسان.





برداشت و فرآوري زعفران


بسیج همگانی جهت جمع آوری و فرآوری

در مدت یک ماه برداشت گل زعفران بهتر است همه از زن و مرد ، پیر و جوان ، تحصیل کرده و بی سواد خصوصاً فرهنگیان و دانش آموزان نمونه و زحمتکش در این امر خطیر همیاری لازم را با تولید کنندگان که معمولاً والدین ما هستند داشته باشیم تا گلهای زعفران زودتر جمع آوری ، فرآوری و خشک شود .

1- گل دادن

پس از آبياري اول ( گلاب ) به فاصله 2 هفته و بسته به درجه حرارت هوا گلهاي زيباي زعفران ظاهر مي گردند در هواي نسبتاً گرم گلها ديرتر و در هواي نسبتاً سرد و در زير سايه ي درختها گلها زودتر بيرون مي آيند ضمناً هر قدر آب اول ديرتر داده شود با توجه به سردي هوا و تأخير در آبياري بيرون آمدن گلهاي زعفران به تعويق مي افتد و خطر سرمای زودرس پاییزه را به دنبال دارد .

2- زمان و نحوه چيدن گل زعفران

برداشت گل زعفران فقط با دست انجام مي گيرد بهترين موقع برداشت گل به منظور مرغوبيت و عطر و رنگ زعفران صبح خيلي زود و قبل از باز شدن غنچه ها مي باشد. برداشت گل يا غنچه زعفران احتياج به حوصله و دقت زيادي دارد. عمل گل چيني به اين صورت است كه گل چين نوك غنچه را گرفته و گل را بيرون مي كشد.

به طور خلاصه مي توان روشهاي صحيح برداشت و جداسازي زعفران ازگل را اين چنين ذكر نمود:

* حتي المقدار سعي شود صبح زود وقبل از اينكه آفتاب تمام سطح مزرعه را بپوشاند اقدام به جمع آوري گل زعفران شود. به منظور مرغوبيت در عطر ورنگ زعفران گل زعفران را به صورت غنچه و صبح زود بچينيد.

* گلها را در سبد يا ظرف تميزي جمع آوري و در اولين فرصتي به محل جداسازي منتقل مي نمايند. ( از حمل گل در كيسه كود شيميايي و پلاستيك زباله و غيربهداشتي بصورت فشرده جداً خودداري نماييد.)

* محلي كه براي نگهداري گلها تا زمان جداسازي در نظر گرفته مي شود بايد كاملاً پوشيده، سرد، دور از گرد و غبار و شدت تابش نور آفتاب باشد و از انباشت آن ( روي هم بودن ) كه باعث پلاسيده شدن آن (پژمرده ) مي شود خودداري نماييد.

* مدت نگهداري گل نبايد از 10 ساعت تجاوز نموده و ترتيبي بايد اتخاذ شود كه بلافاصله پس از برداشت گل اقدام به جداسازي شود.

* قبل از شروع بكار جداسازي بايستي كارگران ناخن هاي خود را كوتاه نموده و دستها را با آب و صابون شسته و خشك نمايند.

* افرادي كه حساس به گرده گل باشند بايد حتماً جلوي دهان و بيني را با دستمال تميز يا ماسكهاي مخصوص بپوشانند.

* پس از اينكه 150تا 200 گرم كلاله تر (رشته زعفران)در ظرف مخصوص بهداشتي جمع آوري شد بايد بلافاصله به خشك كردن زعفران اقدام كنيد

( سرعت در خشك كردن بعد از حداكردن زعفران از گل دربالا بردن كيفيت بسيار مؤثر است) .

* به منظور كنترل آلودگي هاي ميكروبي كه امروزه مي توان به عنوان يكي از مشكلات اصلي محصول زعفران مطرح باشد، علاوه بر رعايت دقيق موارد ذكر شده فوق بايد دقت شود كه كود حيواني حداقل 1 تا 2 ماه قبل از اولين آبياري و شروع برداشت گل به زمين داده شود.


پاك كردن گل زعفران ( جداسازي ) معمولاً به سه روش انجام مي پذيرد

توجه : سعي شود از قيچي زدن براي پاك كردن گل استفاده نشود و فقط با دست عمل جداسازي انجام پذيرد تا بتوانيم زعفراني بدون دم سفيد و درجه يك توليد نماييم و همچنين امكان جداسازي ريشه زعفران و پرچم زرد نيز مي باشد كه از نظر اقتصادي مقرون به صرفه مي باشد.

الف : زعفران پوشالي درجه 1: (نگین)كلاله ها را از محل سه شاخه بدون زردي جدا مي كنيم. ( سه شاخه بدون زردي متصل به هم باشد.)

ب : زعفران ممتاز(سرگل درجه 1) : كلاله را از انتها بدون زردي جدا مي كنيم. ( سه شاخه جدا از هم باشد.)

ج : دسته سه شاخه قرمز متصل به خامه( ريشه) با 2 تا 3 سانت ريشه در هنگام پاك كردن زعفران استفاده از پتو ، پارچه هاي رنگي ، ابر و روزنامه چون رنگ آنها ثابت نمي باشد باعث مي شود زعفران رنگ آنها را به خود جذب نمايد و در موقع فروش زعفران كشاورزان عزيز دچار مشكل گردند بهتر است جهت پاك كردن زعفران از پارچه هاي سفيد و تميز و بدون پرز يا توري مخصوص استفاده گردد.





3- خشكاندن زعفران

- بلافاصله پس از جداسازي زعفران عمليات خشك كردن صورت مي گيرد

كه معمولاً به سه صورت انجام مي گيرد:

الف ) بهترين روش براي خشك كردن كه كم هزينه بوده و زمان بر نيست اين است كه 4 پايه فلزي به ارتفاع يك متر بسازيم كه داراي 3 يا 4 طبقه با فاصله 20سانتيمتر از هم باشد. طبقه ها از جنس توري و قابل حمل باشند. با قرار دادن 4 پايه در كنار بخاري و با حرارت بالا و استفاده از باد پنكه سقفي يا روميزي (دوركم) اقدام به خشك كردن سريع زعفران نماييم.

توجه : كلاله هاي زعفران تر را بايد بصورت يكنواخت داخل طبقه ها پهن كنيم و آنها را روي هم انباشت نكنيم تا سريع تر خشك شوند.

ب) روش سنتي: كلاله جدا شده از گل را در سايه روي يك سطح قرار مي دهند تا رفته رفته و به تدريج خشك شود. در زمانهاي قديم و بعضاً امروزه زعفران را در نور آفتاب خشك مي كنند كه اين كار غير اصولی بوده و باعث كاهش قدرت رنگدهي مي شود و همچنين امكان آلودگي با مواد خارجي، گردوغبار را نيز افزايش داده و ارزش اقتصادي ندارد.

ج)روش تستينگ ( الك و هيتر)؛ در اين روش خشك كردن، مقداري زعفران مرطوب را در درون ظرفهايي به شكل الك كه كف آن از توري ابريشمي تشكيل شده مي ريزند و در فاصله حدود 50 سانتيمتر از منابع حرارتي كه ممكن است برقي يا گازي باشد كه فاقد دود و بو مي باشد قرار مي دهند و پس از خشك شدن آن را درون ظروف سر بسته قرار مي دهند.




خلاصه دستورالعمل صحيح خشك نمودن زعفران به روش تستينگ عبارت است از:

* زعفران جدا شده از گل را بلافاصله به توري هاي مخصوص منتقل و آماده خشكاندن مي نمايند حد مطلوب براي هر توري 150 تا 200 گرم زعفران تر مي باشد.

* منبع حرارتي كه بتواند 75 درجه گرما را بطور يكنواخت و غير مستقيم در قسمت زير توري و بدون برخورد شعله مستقيم تأمين نمايد تهيه و توري را با فاصله معيني روي آن مستقر مي نمايند.

* پس از تنظيم حرارت توري محتواي زعفران را به مدت 15 تا20 دقيقه روي دستگاه گذاشته و در اين حالت به هيچ وجه به زعفران دست زده نمي شود.

* پس از 20دقيقه توري خالي ديگري را روي توري محتوي زعفران قرار داده و هر دو توري را با هم برداشته طوري مي چرخانند كه زعفران بطور كامل در توري دوم تخليه شود.

* مجدداً توري را روي دستگاه قرار داده و پس از 15 دقيقه همين عمل را تكرار مي كنند.

* پس از 3- 4 بار تكرار روي هم بين 50 تا 60 دقيقه طول خواهد كشيد زعفران داخل توري خشك شده و بايستي به ظرف مخصوص نگهداري منتقل شود.

به اين ترتيب از هر توري در هر مرحله 30 تا 40 گرم زعفران خشك شده بدست خواهد آمد. بهتر است زعفران خشك شده را از توري مستقيماً روي پارچه كاملاً تميز تخليه نمود تا زعفران كاملاً خنك شود.

توجه : لطفاً از خشك كردن زعفران بصورت تف دادن داخل قابلمه يا ماهي تابه، گذاشتن داخل يخچال براي رنگ كردن دم زرد آن، خشك كردن در آفتاب و روي روزنامه و يا شستن زعفران خودداري نمائيد.

وبهتر است جهت خوش رنگ شدن زعفران دم زرد زعفران را كاملاً كم كرده يا كمتر از يك تا دو ميلي متر باشد و گرده زرد موجود در آن را كاملاً بگيريم.

نگهداري زعفران : زعفران كاملاً خشك شده بايد دور از نور و رطوبت نگهداري شود . زعفران در ظرف کدر رنگ يا فلزي و در حرارت معتدل نگهداري شود با توجه به اينكه اسانس (مواد معطر) زعفران فرّار است در صورت نگهداري نا مناسب به مرور زمان اسانس آن تبخير شده و از اثرات دارويي و طعم و مزه آن كاسته مي شود و مرغوبيت آن از دست مي رود.

توصيه مي شود كه براي نگهداري زعفران از ظروف پلاستيكي مخصوصاً نايلون هاي مصرف شده استفاده نشود و در نگهداري آن بكوشيم زعفران ضربه نخورد و خورد و شكسته نشود.




توصیه های ویژه جهت زعفران کاران عزیز :

1- بهتر است گلها هر چه زوتر قبل از تابش آفتاب چيده شوند.

2- گلها بايستي هرچه سريع تر براي فرآوري منتقل شوند.

3- در انتقال گل دقت كنيم از ظروف محكم و تميز ( مانند سبد كه هوا مبادله مي شود ) استفاده شده، گلها فشرده نشوند و جابه جايي در حداقل زمان انجام شده و جداسازي بلافاصله انجام شود.

4- رعايت بهداشت و تميزي هنگام برداشت و جداسازي زعفران ضروري است. شستشوي دستها ، استفاده از دستكش مخصوص ، انتخاب محيط مناسب بدون غبار براي جداسازي بسيار مهم است.

5- توجه كنيد : مو و پرز و پرچم ، ريشه ، گرده و ساير ناخالصي ها در هيچ مرحله اي هرگز وارد زعفران نشود.

6- توليد زعفران خوش رنگ : با خشك كردن سريع در حفظ رنگ ، عطر، طعم و كيفيت زعفران بسيار مؤثر است. زعفران را در كوتاهترين زمان ( بين بيست دقيقه تا دو ساعت ) با استفاده از هیتر و الک ویژه ، خشک کن های مخصوص خشکاندن زعفران سريعاً خشك كنيد. زعفران نبايد از محيط، آلودگي و رنگ بگيرد. دقت كنيم كه زعفران سريع خشك شود و نسوزد.

7- زعفران بايستي در ظروف تميز در محل سرد، بدور از نور، رطوبت و مواد بودار نگهداري گردد. وجود مو، پرز مواد خارجي پرچم، ريشه، برگ و ساير قسمت ها در زعفران به هيچ وجه مورد قبول نمي باشد. راندمان توليد بيشتر، سود شما را افزايش مي دهد.

8 - انتخاب زمين مناسب و پياز درشت و كشت رديفي زعفران در ميزان توليد و كيفيت زعفران اهميت خاصي دارد. مزارع جوان با عمر 4 تا 5 سال كه مديريت صحيح زراعي اعمال شود ، زعفران با كلاله درشت تر و توليد بيشتري خواهد داشت.


بالا
 پروفایل  
 
آفلاین
مدیر انجمن بازنشسته
آواتار کاربر
تاریخ عضویت: 21 90 اسفند 10:01
پست: 163
نام و نام خانوادگی: رسول هروی
جنسیت: مرد

سلام علی جان
بابا ایول خیلی مطلب بروز و جدیدی بود دستت درد نکنه
این دست مطالب و همچنین راه هایی برای مکانیزه کردن کشاورزی آیسک خیلی خوب و به مرور زمان جوابگو خواهد بود
سعی کنید مطالبی رو روی سایت یگذارید که به مرور زمان فرهنگ کشاورزی و کشاورزان  آیسک رو از سنتی به صنعتی تغییر بدهد
کشاورزی به صورت مکانیزه و صنعتی باعث ایجاد فرصت های شغلی جدید،بازدهی بیشتر،زیان کمتر و سود و منفعت بیشتر خواهد بود 
پس لطفا سعی شود کلیه مطالبی که روی سایت گذاشته می شود به نحوی فرهنگ ساز بوده و باشد


بالا
 پروفایل  
 
آفلاین
مدیر انجمن دانشجویان
آواتار کاربر
تاریخ عضویت: 25 91 فروردین 22:26
پست: 100
سن: 28
محل اقامت: آیسک.فردوس.تهران
نام و نام خانوادگی: امیر ایروانی
جنسیت: مرد

سلام چه خبر از زعفرونا؟گویا برداشت شروع شده؟وضعیت به چه صورته


بالا
 پروفایل  
 
آفلاین
ناظم انجمن
آواتار کاربر
تاریخ عضویت: 11 90 اسفند 12:49
پست: 583
محل اقامت: ayask
نام و نام خانوادگی: ali

توپ توپ!!
خدا رو شکر بد نیست،تازه شروع شده . . .


بالا
 پروفایل  
 
نمایش پست ها از آخر به اول:  مرتب سازی بر اساس  
ارسال موضوع جدید پاسخ به موضوع  [ 5 پست ] 

همه زمان ها بر اساس UTC + 3:30 ساعت [ DST ] تنظیم شده اند


چه کسی آنلاین است

کاربران حاضر در این انجمن : کاربر عضو شده ای موجود نیست و 1 مهمان


در این انجمن نمیتوانید موضوعات جدیدی ارسال کنید
در این انجمن نمیتوانید به موضوعات پاسخ دهید
در این انجمن نمیتوانید پست خود را ویرایش کنید
در این انجمن نمیتوانید پست های خود را حذف کنید
در این انجمن نمیتوانید پیوست ارسال کنید

جستجو برای:
پرش به:  
cron

Powered by :: www.forum.ayask.com © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB AYASK
[ Software Engineer Abolfazl Arabi]

[ WWW.AYASK.COM ]

Tema: مهندس ابوالفضل عربی   Valid: XHTML | CSS
فارسی سازی قالب توسط phpBBpersian_ayask
کپی برداری  از این وبسایت فقط با ذکر نام "گروه نرم افزاری آیسک " مجاز است.